Sporen van de havenspoorlijn II

Hoewel de eerste (primitieve) bewoning in Charlois terug gaat tot voor het jaar 1200, is het huidige stadsdeel ontstaan in 1462 waarbij Karel de Stoute in een akte bepaalde dat de ingedijkte grond “voortaen heten sal ’t land van Charollais”. Het gebied “De Reijerwaard” werd in 1458 aan hem geschonken door zijn vader Filips van Bourgondië. De naam was afkomstig van het graafschap Charolais in het huidige Frankrijk dat ook in het bezit van Karel de Stoute was. Bij de Sint-Clemenskerk, ontwikkelde zich het dorp Charlois. De bebouwing van de oude dorpskern rond de Charloisse Kerksingel, de Kaatsbaan, de Grondherendijk en de Zuidhoek is nog steeds terug te vinden.

Vanaf 1811 vormde Charlois samen met Katendrecht één gemeente, gevolgd door een periode tussen 1816 tot 1874 als zelfstandige gemeente om vervolgens weer met Katendrecht te worden samengevoegd. In 1880 beschikte Rotterdam nog over slechts één, particulier droogdok. Met de sterk toenemende scheepvaart en de snelle groei van het aantal stoomschepen was dit onvoldoende. Antwerpen beschikte over 5 droogdokken. Hierop werd tussen 1881 en 1882 de Dokhaven gegraven. Op 27 oktober 1883 werd het eerste gemeentelijke drijvende dok, geschikt voor de grootste schepen van die tijd, geopend. In 1895 werd de gemeente Charlois en daarmee ook Katendrecht geannexeerd door de gemeente Rotterdam. De belangrijkste reden hiervoor is dat men de Rotterdamse haven wilde uitbreiden en daarvoor ruimte nodig had. Rondom de oude dorpskern werden aan het begin van de twintigste eeuw grote aantallen arbeiderswoningen gebouwd in verband met de groeiende werkgelegenheid in de Rotterdamse haven.

Op 13 juni 1907 nam de gemeenteraad van Rotterdam het besluit tot het aanleggen van de Waalhaven en tot onteigening daartoe van de polder Robbenoord en Plompert. De polder is in 1913 opgeheven. In 1907 werd ook begonnen met de eerste uitgravingen. De eerste weggegraven grond werd geborgen in het zuidelijke deel van de polders Robbenoord en Plompert, het latere vliegveld Waalhaven en tegenwoordige bedrijventerrein Waalhaven-Zuid.

Inmiddels hebben de havenactiviteiten rondom Charlois ook alweer hun langste tijd gehad. De meeste havenbedrijven zijn vertrokken naar de later aangelegde haven, verder richting zee. De vrijgekomen ruimte wordt nu geschikt gemaakt voor woningbouw en kantoren. Met het langzaam verdwijnen van havenbedrijven, hebben de meeste industriespoortjes hun functie verloren. In de meeste oude stadshavens, zoals die van de Kop van Zuid, zijn de sporen helemaal verdwenen. Ook in Charlois is er al een deel weg, maar er liggen vooral rondom de Waalhaven Oostzijde nog leuke stukken spoor. Voordat het ook voor deze stukken te laat is een fotoreportage van de industrielijn Waalhaven Oost, met de zijtakken daarvan.