Sporen van de havenspoorlijn IV

Katendrecht was ooit een apart dorp, gelegen achter de dijk aan de linker maasover. Vanaf 1811 vormde Katendrecht samen met Charlois één gemeente, gevolgd door een periode tussen 1816 tot 1874 als zelfstandige gemeente om vervolgens weer met Charlois te worden samengevoegd. In deze jaren was Katendrecht een relatief welvarend dorp, omringd door vruchtbare polders. Het was ook waar een deel van de Rotterdamse elite zich doorbracht in de zomermaanden. In 1895 werd de gemeente Charlois en daarmee ook Katendrecht geannexeerd door de gemeente Rotterdam. De belangrijkste reden hiervoor is dat men de Rotterdamse haven wilde uitbreiden en daarvoor ruimte nodig had. Al in hetzelfde jaar begon men met het graven van de Maashaven en Rijnhaven. Voor de aanleg van de havens is het overgrote deel van Katendrecht afgebroken: ongeveer 700 huizen, boerderijen, enkele buitenplaatsen en de kerk werden gesloopt; ongeveer 3500 mensen moesten Katendrecht verlaten. Na voltooiing van de havens in 1911 was er van het landelijke dorp aan de rivier vrijwel niets meer over; Katendrecht was een schiereiland geworden tussen de Rijnhaven en Maashaven. Met de aanleg van de havens kwamen er havenbedrijven, en daarmee ook havenspoorlijntjes. Op het schiereiland bevonden zich spoorwegemplacementen, loodsen, silo’s en goedkope arbeiderswoningen. In 1900 had Katendrecht een wereldprimeur met de eerste elektrische kolentip. Deze kolentip lag op het Tweede Katendrechtse Hoofd en is in de jaren 1940 gesloopt.

Inmiddels hebben de havenactiviteiten rondom Katendrecht ook alweer hun langste tijd gehad. De meeste havenbedrijven zijn vertrokken naar de later aangelegde haven, verder richting zee. De vrijgekomen ruimte wordt nu geschikt gemaakt voor woningbouw, net zoals in de Kop van Zuid enkele jaren geleden al is gebeurd.

Met de komst van de woningbouw en het verdwijnen van havenbedrijven, hebben de industriespoortjes hun functie verloren. In de meeste oude stadshavens, zoals die van de Kop van Zuid, zijn de sporen helemaal verdwenen. Ook op Katendrecht is er al een deel weg, maar er liggen vooral rondom de Rijnhaven nog leuke stukken spoor. Voordat het ook voor deze stukken te laat is een fotoreportage van de industrielijn Feijenoord-Katendrecht, met de zijtakken daarvan.